kultura i nauka w makroregionie

A- A A+

Makroregion Polska Wschodnia jest ważnym obszarem kulturalnym i naukowym w kraju. Zadbano w nim o bogatą ofertę kulturalną i bardzo dobrą bazę turystyczną. Liczne festiwale, zabytki, teatry i muzea to atrakcje, z którymi mamy do czynienia na każdym kroku i są piękną wizytówką Polski Wschodniej. Gdy dodamy do tego różnego rodzaju koncerty, wystawy i inicjatywy artystyczne, przekonamy się, że tak urozmaicona propozycja zaspokoi wszelkie gusta i upodobania. Młodzi ludzie, chcący się kształcić na dobrych uczelniach i ciekawych kierunkach, mają z czego wybierać. We wszystkich województwach Makroregionu działają uczelnie wyższe na bardzo wysokim poziomie, a dzięki inwestycjom w naukę, przyciągają coraz więcej studentów, przez co konkurują ze szkołami wyższymi w całym kraju.

Polska Wschodnia jako fabryka atrakcji kulturalnych

Liczne koncerty, festiwale i wystawy oraz różnego rodzaju imprezy artystyczne organizowane na terenie całego Makroregionu, świadczą o bogatej i różnorodnej ofercie kulturalnej Polski Wschodniej.

Mnóstwo imprez kulturalnych organizuje się w Lublinie, są to między innymi: Jarmark Jagielloński, festiwal akrobatyczno-kuglarski Carnaval Sztuk-Mistrzów, Lubelski Wrzesień Muzyczny, Festiwal Literacki – Miasto Poezji, a także z pogranicza różnych sztuk: Wielokulturowy Lublin, Noc Świętojańska, Noc Kultury, Festiwal sztuki w przestrzeni publicznej „Open City / Miasto Otwarte”, Międzynarodowe Spotkania Folklorystyczne im. I. Wachowiaka, Fiesta Alegria, Europejski Festiwal Smaku, Międzynarodowe Biennale Wschodni Salon Sztuki. Na wyróżnienie zasługuje Noc Kultury, swoista manifestacja sił twórczych miasta. Od wczesnego popołudnia do świtu na ulice wychodzą artyści, animatorzy kultury, lubelskie instytucje i organizacje kulturalne. Koncerty odbywają się na dachach budynków, dziedzińcach i placach, performance i happeningi na skwerach i zaułkach, spektakle w bramach lub przy fontannach miejskich, a pokazy mody na schodach urzędowych gmachów.  Nocy Kultury odbywa się od 2007 roku, a z każdą edycją jej popularność wzrasta.

Polska Wschodnia nie wypiera się swoich korzeni, dlatego jej mieszkańcy urządzają folkowe zabawy takie jak Ogólnopolski Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych, Targi Sztuki Ludowej w Kazimierzu Dolnym, Międzynarodowe Poleskie Lato z Folklorem we Włodawie, Ogólnopolski Sejmik Teatrów Wsi Polskiej w Tarnogrodzie, czy Ogólnopolskie Spotkania Kowali i Ogólnopolskie Targi Sztuki Kowalskiej w Wojciechowie. Dla smakoszy ciekawymi wydarzeniami będą Gryczaki w Janowie, Święto Pieczonego Ziemniaka w Tomaszowie Lubelskim i święto piwa, czyli Chmielaki w Krasnymstawie.

Każdego lata rzesze turystów przyjeżdżają na Dymarki Świętokrzyskie, poświęcone prezentacji wyników badań nad hutnictwem żelaza w Górach Świętokrzyskich. Przygotowywane są wystawy i koncerty znanych grup muzycznych. Regionalnym akcentem są występy lokalnych zespołów ludowych i Kieleckiego Teatru Tańca.

Inne imprezy kulturalne, odbywające się w różnych miastach to np.: Narwiańska Jesień, Ogólnopolski Dzień Ogórka, Jesienny Jarmark, Salon Literacki w Muzeum Wnętrz Pałacowych w Choroszczy, Dni Choroszczy oraz Dni Białegostoku, na które przyjeżdżają znane polskie zespoły muzyczne.

Idealnym miejscem wypoczynku dla miłośników muzyki są Warmia i Mazury, ponieważ tu mają miejsce trzy ważne festiwale muzyczne: rockowy w Węgorzewie, hip-hopowy w Giżycku i najbardziej znany Piknik Country w Mrągowie.

W sezonie wakacyjnym szeroką publiczność przyciąga Leśniczówka Pranie, w której swoje koncerty dają polskie gwiazdy dużego formatu. Pranie, dawniej mieszkanie Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, jest miejscem, w którym co roku spotykają się finaliści ogólnopolskiego konkursu na interpretację piosenek znanej polskiej poetki Agnieszki Osieckiej: „Pamiętajmy o Osieckiej”.

W Makroregionie organizowane są jeszcze inne wydarzenia muzyczne takie jak Festiwal Tradycji i Awangardy Muzycznej „Kody”, Festiwal „Tempus Paschale”, Lubelskie Dni Kultury Studenckiej, Międzynarodowy Festiwal Organowy Lublin-Czuby, Inne Brzmienia Art ’n’ Music Festiwal, Festiwal Solo Życia, Międzynarodowy Konkurs Muzyczny dla Niewidomych im. Ignacego Jana Paderewskiego, Międzynarodowy Festiwal „Najstarsze Pieśni Europy”, Międzynarodowy Festiwal Jazzowy – Jazz Bez, Międzynarodowy Festiwal Muzyki Ludowej „Mikołajki Folkowe”, Międzynarodowy Konkurs Młodych Skrzypków im. Karola Lipińskiego i Henryka Wieniawskiego.

Latem warto zawitać na Lubelszczyznę, ponieważ odbywają się tam trzy ważne festiwale: Letni Festiwal Filmowy w Zamościu i Festiwal Filmu i Sztuki „Dwa Brzegi” w Kazimierzu Dolnym i Janowcu nad Wisłą oraz Letnia Akademia Filmowa w Zwierzyńcu.

Na przełomie sierpnia i września na Warmii i Mazurach mają miejsce Lidzbarskie Wieczory Humoru i Satyry, urządzane w lidzbarskim amfiteatrze, usytuowanym u podnóża Zamku Biskupów Warmińskich. Co roku 15 kabaretów, wyłonionych drogą eliminacji, walczy o główną nagrodę – Złotą Szpilkę. Scena amfiteatru gościła już niemal wszystkie polskie grupy kabaretowe.

W Polsce Wschodniej działa bardzo dużo międzynarodowych projektów teatralnych między innymi: Przegląd Inscenizacji Fragmentów Dzieł Williama Szekspira w Języku Angielskim, Festiwal Teatrów Europy Środkowej „Sąsiedzi”, Międzynarodowy Festiwal Konfrontacje Teatralne, Międzynarodowe Spotkania Teatrów Tańca, Studencki Ogólnopolski Festiwal Teatralny „Kontestacje”, Festiwal Teatralny Betlejem Lubelskie. Najważniejszymi ośrodkami kultury w Lublinie są: Teatr im. Juliusza Osterwy, Teatr Muzyczny, Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”, Centrum Kultury, Ośrodek Praktyk Teatralnych – Gardzienice, Akademickie Centrum Kultury „Chatka Żaka”, Teatr Lalki i Aktora im. Hansa Christiana Andersena, Scena Plastyczna KUL oraz Teatr „Provisorium”. Na wymienienie zasługuje także działający przy Młodzieżowym Domu Kultury „Pod Akacją” Teatr Panopticum, z którego co roku kilkoro uczestników dostaje się do szkół aktorskich.

Do ważnych teatrów Podlasia możemy zaliczyć: Białostocki Teatr Lalek, Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku, Teatr Lalki i Aktora w Łomży, Teatr Wierszalin w Supraślu.

Inne, równie prężnie działające instytucje to Olsztyński Teatr Lalek oraz czteroscenowy Teatr im. Jaracza, który jako pierwszy w północno-wschodniej Polsce uzyskał status Narodowej Instytucji Kultury. W Olsztynie organizuje się również festiwal teatrów ulicznych tzw. Olsztyńska Trzydniówka Teatralna. Na ulicach Starego Miasta można wówczas zobaczyć kilkanaście różnych przedstawień i posłuchać recitali muzycznych.

Makroregion może pochwalić się także licznymi galeriami artystycznymi i kinami, a przede wszystkim Filharmonią Świętokrzyską w Kielcach, na scenie której corocznie odbywa się około 80 koncertów. Urozmaicona już oferta kulturalna niedługo wzbogaci się o nowy obiekt – Międzynarodowe Centrum Kultury. To właśnie tam będą odbywać się koncerty muzyki poważnej, spektakle operowe, wystawy malarskie, prezentacje filmów muzycznych i wiele innych wydarzeń artystycznych.

W niemal każdym powiecie istnieją Domy Kultury i Gminne Ośrodki Kultury, dlatego mieszkańcy mniejszych miejscowości mogą uczestniczyć w zajęciach plastycznych, tanecznych, warsztatach teatralnych i filmowych. Zadbano również o edukację kulturalną dzieci. Nie sposób wymienić wszystkich wakacyjnych zabaw, wycieczek, konkursów i seansów filmowych przeznaczonych dla najmłodszych. Podopieczni rodzin zastępczych i rodzinnych domów dziecka dzięki Fundacji Świętego Mikołaja w sezonie letnim wyjeżdżają na obozy.

Makroregion jako kaganek oświaty

Lubelszczyzna od zawsze była ważnym ośrodkiem naukowym w Polsce. Już w 1594 roku z inicjatywy Jana Zamoyskiego powstała w Zamościu Akademia, czwarta po Krakowie, Poznaniu i Wilnie wyższa uczelnia w Rzeczypospolitej. Obecnie w województwie znajduje się niemal 30 publicznych i prywatnych uczelni wyższych z filiami. Istniejący od 1918 roku Katolicki Uniwersytet Lubelski (KUL), powstały z inicjatywy ks. Idziego Radziszewskiego, jest najstarszą uczelnią Lublina i jednym z najstarszych uniwersytetów w Polsce. Największą uczelnią wyższą jest Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, założony w 1944 roku jako świecka przeciwwaga dla katolickiego profilu KUL. W 1950 roku powstała Akademia Lekarska, później przekształcona w Uniwersytet Medyczny w Lublinie. Pięć lat potem utworzono Akademię Rolniczą, obecnie Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie. Piątą lubelską uczelnią wyższą została Politechnika Lubelska. Dynamicznie rozwijają się również prywatne uczelnie wyższe. Zwyżkujące w rankingach są: Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji oraz Lubelska Szkoła Biznesu. W Dęblinie funkcjonuje Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych, znana na świecie jako Szkoła Orląt. Placówka prowadzi wojskowe i cywilne studia stacjonarne. Kształci kadry oficerskie, obserwatorów i pilotów.

Według danych Urzędu Statystycznego w 2010 roku w samym tylko Lublinie studiowało ponad 86 tys. osób, a od lat Lubelszczyzna ma jeden z największych przyrostów udziału osób z wykształceniem średnim lub wyższym. Młodzież przyjeżdża do tutejszych ośrodków akademickich głównie ze względu na oryginalne kierunki studiów np.: mediteranistykę, przyrodoznawstwo, filozofię przyrody i retorykę stosowaną. UMCS tworzy nowe kierunki takie jak energetyka jądrowa, biomatematyka, informatyka medyczna i telemedycyna. Dzięki funduszom europejskim uczelnie wyższe zaczęły realizować duże inwestycje. W wielu szkołach ulepszono bazy dydaktyczne, zbudowano nowe kampusy i zmodernizowano budynki. Zainwestowano środki w kompleksy sportowo-rekreacyjne oraz centra kongresowo-konferencyjne.

Prężnie rozwija się także działalność badawczo-rozwojowa. Duże nadzieje pokłada się w Parku Naukowo-Technologicznym w Lublinie, w którym zakłada się funkcjonowanie 6 centrów badawczych: Centrum Biotechnologii i Centrum Nanotechnologii, Centrum Leków i Szczepionek, Centrum Technologii Żywienia, Centrum Elektroniki, Optoelektroniki i Teleinformatyki oraz Centrum Ochrony Środowiska.

Ważną rolę w postępie naukowym regionu pełnią instytuty naukowe. Jednym z najbardziej prestiżowych ośrodków jest oddział Polskiej Akademii Nauk, który mieści się w pałacu Czartoryskich w Lublinie. Równie istotny jest Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach, którego badania koncentrują się głównie na udoskonalaniu technologii produkcji roślinnej, systemach nawożenia i uprawy, gleboznawstwa, waloryzacji przestrzeni produkcyjnej oraz agrometeorologii i klimatycznej rejonizacji roślinnej.

Najważniejszym ośrodkiem naukowym na Warmii i Mazurach jest Uniwersytet Warmińsko-Mazurski z siedzibą w Olsztynie. Istnieje od 1999 roku. Powstał z przekształcenia się dwóch mniejszych szkół. Z 16 wydziałów, 11 może przyznawać tytuły naukowe doktora i doktora habilitowanego. W regionie funkcjonuje jeszcze Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie. To jedyna wyższa szkoła w kraju, która kształci oficerskie kadry policji, straży granicznej i innych służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo w państwie. Uczelnia oferuje specjalne kursy, doskonalenia zawodowe, studia dzienne i zaoczne dla osób cywilnych i policjantów.

W warmińsko-mazurskiem działa jeszcze Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu, wydział zamiejscowy Uniwersytetu Gdańskiego, a oprócz tego szereg niepublicznych uczelni wyższych.

Poziom edukacji na Podkarpaciu nie pozostaje w tyle. Region w swoim obrębie skupia 50 szkół wyższych, a także zamiejscowe placówki innych miast np.: Akademię Górniczo-Hutniczą w Krakowie z oddziałem w Krośnie, Katolicki Uniwersytet Lubelski z oddziałem w Stalowej Woli, czy Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie z placówką w Dębicy. Podkarpackie ma szeroką ofertę edukacyjną dla młodych ludzi, którzy mają dostęp do takich uczelni jak Uniwersytet Rzeszowski, Politechnika Rzeszowska, Wyższe Seminarium Duchowe w Rzeszowie, Wyższa Szkoła Wschodnioeuropejska w Przemyślu i Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie. 

Na Podlasiu miastem akademickim jest Białystok. W nim znajduje się kilkanaście uczelni wyższych. Do najważniejszych należą między innymi: Akademia Medyczna, Uniwersytet w Białymstoku oraz Politechnika Białostocka, która jest największą uczelnią techniczną północno-wschodniej Polski. Do innych równie istotnych placówek zalicza się: Wydział Sztuki Lalkarskiej Akademii Teatralnej w Warszawie, Wyższą Szkołę Finansów i Zarządzania, Wyższą Szkołę Ekonomiczną, Wyższą Szkołę Matematyki i Informatyki Użytkowej, Wyższe Seminarium Duchowe, Nauczycielskie Kolegium Rewalidacji i Resocjalizacji, Wyższą Szkołę Administracji Publicznej, Filię Akademii Muzycznej w Warszawie, Wyższą Szkołę Pedagogiczną, Wyższą Szkołę Menedżerską, Wyższą Szkołę Kosmetologii oraz Wyższą Szkołę Gospodarowania Nieruchomościami. Uczelnie wyższe istnieją także w Łomży i Suwałkach. Tak duży wybór przyciąga młodzież i zachęca do studiowania.

Dumą świętokrzyskiego jest Politechnika Świętokrzyska w Kielcach, na której uczy się ponad 8000 studentów. Niedługo na jej terenie powstanie inteligentny budynek XXI wieku ENERGIS. Kompleks będzie sterowany elektronicznie, zasilany ze źródeł energii odnawialnej i ogrzewany ciepłem z wnętrza ziemi. Oddanie do użytku tego nowoczesnego budynku zaplanowane jest na 2012 rok, a on sam ma być bazą nowego wydziału uczelni – inżynierii środowiska.

Prężnie działa także Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Kochanowskiego w Kielcach. Uczelnia posiada 7 wydziałów, 35 kierunków i 150 specjalności i łącznie z filią uniwersytetu w Piotrkowie Trybunalskim kształci około 20 tysięcy studentów.

Najstarszą uczelnią niepaństwową jest Wyższa Szkoła Handlowa im. Bolesława Markowskiego w Kielcach. Na WSH studiuje stacjonarnie, niestacjonarnie i podyplomowo ponad 4000 osób. Szkoła wyposażona jest w laboratoria komputerowe, budynek Biblioteki Głównej i bazę dydaktyczną. Od kilku lat wysokie miejsca w rankingach zajmuje niepubliczna Wyższa Szkoła Biznesu i Przedsiębiorczości w Ostrowcu Świętokrzyskim. Na tym obszarze znajduje się jeszcze Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych w Sandomierzu, które kształci przyszłych nauczycieli języka angielskiego i niemieckiego. Szkoła stale się rozwija i współpracuje z British Council i Goethe Instytut.

Ze względu na różnorodną i ciekawą ofertę kulturalną oraz rozbudowane szkolnictwo, Polska Wschodnia jest świetnym miejscem do odwiedzenia, zamieszkania oraz podjęcia nauki. Na turystów czekają niezliczone atrakcje i piękne miejsca, natomiast na studentów szkoły wyższe na wysokim poziomie. Z wykształconego społeczeństwa wypływa zainteresowanie kulturą i dlatego w makroregionie organizowane są różnego rodzaju festiwale, koncerty i wydarzenia artystyczne. Trzeba przyznać, że wszystkie województwa, wchodzące w skład makroregionu są zadbane i nieustannie się rozwijają. Bogata historia i kultura oraz zaplecze intelektualne świadczą o tym, jak dynamicznie działa cała Polska Wschodnia i jak wielki drzemie w niej potencjał. Jest to miejsce, w którym kultura w parze z nauką tworzy postęp cywilizacyjny.

Skarby przeszłości w Polsce Wschodniej

Pod względem liczby zabytkowych obiektów cały Makroregion jest bardzo zasobnym obszarem. Jednym z najważniejszych ośrodków życia kulturalnego we wschodniej części Polski jest Lublin. Miasto było jednym z kandydatów do tytułu Europejskiej Stolicy Kultury w 2016 roku. Lublin charakteryzują piękne zakątki i urokliwy klimat. W niezmienionych od stuleci zabytkowych kamienicach Starego Miasta znajdują się liczne galerie, kluby studenckie i artystyczne kawiarnie. Szereg obiektów sakralnych i świeckich przedstawia tzw. renesans lubelski. Cenną budowlą jest gotycka Kaplica Świętej Trójcy na zamku w Lublinie, której wnętrze w całości pokryte jest rusko-bizantyjskimi freskami z początków XV w. Na środku staromiejskiego rynku mieści się Trybunał Koronny. W jego lochach zaczyna się 200-metrowy szlak podziemny, biegnący pod Starym Miastem. Trasa prowadzi przez 14 tajemniczych sal, w których można poznać historię miasta. Lublinowi za historyczny zespół architektoniczno-urbanistyczny nadano oznaczenie pomnika historii i przyznano Znak Dziedzictwa Europejskiego. Jest to jedyne miasto w Polsce, które bierze udział w programie Miast Międzykulturowych.

Zwiedzając Lubelszczyznę, nie można zapomnieć o Muzeum Wsi Lubelskiej, w którym zgromadzono zabytki architektury drewnianej i murowanej oraz ekspozycje przedstawiające życie dawnych mieszkańców regionu. Muzeum organizuje pokazy zanikających rzemiosł i cykliczne imprezy, nawiązujące do tradycji ludowych i roku gospodarsko-obrzędowego na wsi. Placówka prowadzi także zajęcia edukacyjne, w skład których wchodzą lekcje muzealne, wykłady tematyczne, warsztaty i wycieczki. Dla wielbicieli historii i sztuki ludowej czynne są jeszcze inne skanseny: w Holi, Biłgoraju, w Zaborku koło Janowa Podlaskiego i Zagrodzie Wiejskiej w Guciowie. Warto wymienić przy okazji Muzeum Nietypowych Rowerów w Gołębiu, Izbę Drukarstwa oraz Muzeum Zakładu Historii Farmacji w Lublinie.

Ważnym punktem na mapie Makroregionu jest Państwowe Muzeum na Majdanku, utworzone w 1944 r. na terenie byłego niemieckiego obozu koncentracyjnego. Najważniejsze zadanie muzeum to upamiętnianie ofiar II Wojny Światowej, poszerzanie wiedzy historycznej o okupacji niemieckiej, ochrona starych obiektów oraz dokumentowanie historii obozu koncentracyjnego na Majdanku i obozu zagłady w Bełżcu.

Dużym powodzeniem cieszy się znany z oryginalnego magnackiego wystroju Pałac Zamoyskich w Kozłówce oraz Galeria Sztuki Socrealizmu ze zbiorami z lat 50. i pomnikiem Bieruta, ukrytym w przypałacowym lesie.

Miasto, z którego słynie Lubelskie, to Zamość. Za sprawą unikalnego zespołu architektoniczno-urbanistycznego Starego Miasta bywa nazywany  „Padwą Północy”. Rynek Wielki z Ratuszem i pięknymi ormiańskimi kamienicami, Rynek Wodny i Solny wspólnie z kompleksem dawnej Twierdzy Zamość tworzą nadzwyczajny zespół urbanistyczny, wpisany na listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.

Kazimierz Dolny nad Wisłą jest następną urokliwą miejscowością, w której znajdują się przepiękne, zabytkowe kamienice, kościoły, synagoga i spichlerze z XVI i XVII w. Wszyscy interesujący się średniowieczną kulturą mogą zwiedzić basztę i ruiny zamku królewskiego. W 1994 roku zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej kazimierski zespół zabytkowy został uznany za pomnik historii. Świetnym pomysłem dla turystów, pragnących odpocząć od miejskiego zgiełku, są wędrówki po Kazimierskim Parku Krajobrazowym. Na jego terenie roztacza się gęsta sieć wąwozów lessowych, środkiem których można obejść niemal całe miasto.

Na Warmii i Mazurach wyjątkowym i unikatowym obiektem jest zamek w Malborku, dawna siedziba zakonu krzyżackiego. Jest to jeden z największych zachowanych zespołów gotyckiej architektury. W lipcu odgrywane są w nim sceny rekonstrukcyjne z oblężenia Malborka. Na tę uroczystość odbudowana zostaje cała wioska rycerska, w której można zobaczyć rycerzy w pełnym rynsztunku, kowali i mincarzy.

W świętokrzyskiem warto zajrzeć do Muzeum Zabawek i Zabawy, które istnieje od ponad 30 lat i posiada bogatą kolekcję zabawek. W zbiorach  muzeum są zabawki historyczne, ludowe, teatralne, a także współczesne takie jak lalka Barbie, modele samolotów czy kolejki elektryczne. Dla dzieci przygotowano specjalny kącik pełen klocków, lalek i samochodów.

W Oblęgorku utworzono Muzeum Henryka Sienkiewicza. Dziewiętnastowieczny pałac, dawniej własność pisarza, dzisiaj przechowuje rękopisy, listy oraz dyplomy przekazane przez rodzinę Sienkiewiczów.

Podlasie również chwali się licznymi instytucjami kultury, między innymi: Muzeum im. Marii Konopnickiej w Suwałkach, Muzeum Okręgowym w Suwałkach, Muzeum Podlaskim w Białymstoku, Muzeum Północno-Mazowieckim w Łomży, Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu, Muzeum Twierdzy Osowiec oraz Muzeum Wojska w Białymstoku.

Najbardziej zróżnicowane etnicznie, politycznie i religijnie jest Podkarpacie. Szczególnie widać to po historii regionu i zabytkach kultury sakralnej. Liczne obiekty przeszłości takie jak kościoły, cerkwie, synagogi są dowodem na wielokulturowość i mnogość wyznań ludzi zamieszkujących ten teren. Do najważniejszych budowli należy największy i najstarszy w Polsce gotycki, drewniany kościół w Haczowie. Zdobiąca go XV-wieczna polichromia jest najstarszą znaną dekoracją malarską w kościołach z drewna. Drugim cennym zabytkiem pochodzącym ze średniowiecza jest zespół kościelno-plebański w Bliznem. Kościół zdobią piękne polichromie, wykonane w XVI-XVII wieku. Przedstawiają tzw. „liber pauperum” (księgę ubogich), która ma być obrazkowym przekazem dla wiernych nie umiejących czytać. Na wymienienie zasługują kościoły w Domaradzu, Golcowej, Humniskach, Iwoniczu, Lubli, Lutczy, Łękach Górnych, Osieku Jasielskim, Trzcinicy i nieco młodsze, ale również pełne uroku, wybudowane w stylu późnogotyckim w Brzezinach, Porębach Dymarskich i Średniej Wsi. Do nieodzownych elementów krajobrazu Podkarpacia należą także cerkwie. Najistotniejszymi są te pochodzące z końca XVI wieku w Radrużu, Gorajcu, Chotyńcu i Uluczu oraz murowana w Posadzie Rybotyckiej. Do obecnych czasów nie zachowało się wiele synagog. Możemy je zobaczyć między innymi: w Rzeszowie, Lesku, Łańcucie, Rymanowie, Strzyżowie, a te młodsze w Jarosławiu, Niebylcu, Przemyślu, Tarnobrzegu, Ustrzykach Dolnych, Sanoku i Wielkich Oczach.

Zabytkowe miejsca Podkarpacia to nie tylko obiekty sakralne, to także wspaniałe zamki, pałace i staropolskie dwory. Do najstarszych zaliczamy  palatium na Górze Zamkowej w Przemyślu, zamek w Sanoku, pałac w Łańcucie, pałacyk Lubomirskich w Rzeszowie i te z późniejszych czasów obiekty w Dubiecku, Lesku, Nienadowej, Witkowicach i Zarzeczu. To tylko niektóre przykłady z długiej listy historycznych budynków. Region może pochwalić się jeszcze dawnymi obiektami Twierdzy Przemyśl oraz Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego im. Ignacego Łukasiewicza, które utworzono na obszarze najstarszej na świecie kopalni ropy naftowej.

Sprawdź dlaczego warto inwestować w Polsce Wschodniej

  • Dlaczego tutaj?

    Atrakcyjność gospodarcza regionów Polski Wschodniej zależy od działalności przemysłowej, usługowej i zaawansowania technologicznego. Wspólnymi atutami dla całego Makroregionu P...

  • Nowe tereny inwestycyjne

    Idealna lokalizacja dla eksporterów, jedne z najniższych w Europie kosztów pracy, a zarazem jeden z najszybciej rozwijających się regionów w Polsce i specjalne zachęty dla inwe...

  • Specjalizacja w sektorach

    Z uwagi na dobre położenie geograficzne na granicy Unii Europejskiej, Białorusi, Ukrainy i Rosji, a także doświadczenie i długoletnie kontakty kulturalne i biznesowe pomiędzy p...

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie plików cookies, prosimy opuść stronę lub zablokuj takie pliki w ustawieniach swojej przeglądarki.